Overzicht verbonden partijen

Alkmaar

De gemeenschappelijke belangen van de deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling te behartigen met betrekking tot een doelmatige, milieu hygiënisch verantwoorde en zo circulair mogelijke verwijdering en verwerking van afvalstoffen. De VVI is aandeelhouder van de N.V. Huisvuilcentrale Noord-Holland (HVC). Met 484 aandelen participeert de gemeenschappelijke regeling VVI voor ruim 13 % in NV HVC.

Wethouder F. de Boer vertegenwoordigt Dijk en Waard in het algemeen bestuur.

Openbaar lichaam

Bedragen x € 1.000

24

31-12-2027

24

0

31-12-2027

0

0

Het financieel belang van de gemeente in de VVI is op te delen in vier zaken.

Ten eerste de rechtstreekse kosten voor het in stand houden van de GR. Voor 2026 zijn deze bedrijfskosten van de VVI afgerond begroot op €43.000. De kosten worden naar rato van het tonnage afval (exclusief bedrijfsafval) aan de deelnemende gemeenten doorberekend. Voor Dijk en Waard komt dit voor 2026 uit op afgerond €13.000. Dit is lijn met de bijdrage van voorgaande jaren.   

Ten tweede de vereffening van de transportkosten tussen de deelnemende gemeente. Bij het bepalen van de locatie van HVC is afgesproken dat de transportkosten voor iedere gemeente binnen de VVI gelijk moeten zijn. Verschillen in afstand en rijtijd tot HVC worden onderling verrekend op basis van een gemiddelde. Dijk en Waard ontvangt hierdoor ca. € 12.000 ter compensatie.   

Ten derde de doorbelaste kosten vanuit HVC voor het verwerken en transsport van het aangeboden afval. Op basis van een raming van het afvalaanbod (restafval en GFT) worden voorschotnota’s opgesteld. Aan het einde van het jaar komt hiervan een afrekening. Bij de begroting wordt gewerkt met een financieel resultaat van €0. Dit komt omdat mee- of tegenvallers door afwijkende hoeveelheden aangeboden afval of andere tarieven rechtstreeks bij de deelnemers in rekening worden gebracht en onderdeel zijn van de gemeentelijk begroting en budgetcyclus.

Ten vierde de garantstellingsprovisie die Dijk en Waard van de HVC, via de VVI, ontvangt. De uit te keren garantstellingsprovisie bedraagt in totaal 1% van de stand van de gegarandeerde leningen per 31 december van het voorgaande jaar en wordt uitgekeerd naar rato van duur en aantal gehouden aandelen A. De GR VVI houdt 484 aandelen A, ca. 13%. Deze verhouding is in de loop van het jaar gewijzigd door nieuw toegetreden aandeelhouders. Op basis van deze verhouding bedraagt de garantstellingprovisie 2026 voor de VVI € 797.000. Binnen de VVI vindt op basis van het aantal inwoners een nadere verdeling plaats.  

Verder heeft de VVI zelf geen kredietfaciliteit, noch andere financieringsovereenkomsten met derden.

Het risicoprofiel van de VVI is laag.  

De risico’s van de gemeenschappelijke regeling VVI houden hoofdzakelijk verband met (i) de continuïteit van de afvalverwerking en (ii) het financiële risico van het aandeelhouderschap A in NV HVC. Een ander risico, dat in ogenschouw dient te worden genomen betreft (iii) conformiteit met regelgeving op het gebied van mededinging, Wet Markt en Overheid en aanbesteding.

De verbintenis en verplichtingen tussen de gemeente en de VVI zijn beperkt in (financiële) omvang. Dit maakt uittreden en verder gaan als (kleine) zelfstandige aandeelhouder van HVC tot een reële mogelijkheid. De kracht van de VVI zit in het verbinden van deelnemers, creëren van gelijke transportkosten en het faciliteren van het platform dat dit mogelijk maakt. De deelnemers zijn zelfstandig in hun beleidskeuzes. De VVI bezit geen vastgoed en heeft geen personeel in dienst. Ondersteuning wordt bij HVC ingehuurd.  

Het feit is wel dat de VVI aandeelhouder is van HVC. Hier zitten financiële verplichtingen aan vast (via ballotageovereenkomst). Zo staan aandeelhouders gezamenlijk garant voor de exploitatie van HVC door onderlinge verrekening van een eventueel nadelig saldo, op het moment dat het eigen vermogen niet langer toereikend is (art. 7 van overeenkomst). De aandeelhouders staan garant voor de leningen van HVC en de door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders vastgestelde financieringsstructuur (art. 9 van overeenkomst). Iedere aandeelhouder staat garant naar rato van de aandelen.

Alle gemeentelijke aandeelhouders (aandeelhouder A) staan op deze manier samen garant voor een leningen totaal van 525 miljoen (stand eind 2024). Het pro rata deel van de GR-VVI bedraagt eind 2024 € 69 miljoen. Voor de gemeente Dijk en Waard is dat op basis van het inwonersaantal iets meer dan € 19 miljoen.

Het risico, dat de aandeelhouders van HVC door banken worden aangesproken onder de garantie, achten wij minimaal, gelet op enerzijds de waarde van de activa versus de omvang van de leningen, die voor financiering van deze activa zijn aangetrokken, en anderzijds de ook op langere termijn nog essentiële rol van deze activa binnen het (Europese) afvalstoffenbeleid. Het financiële risico hiervan wordt daarom als verwaarloosbaar bestempeld.

“Afval is grondstof", de overgang naar een circulaire economie en van gas los zijn zaken die de afgelopen jaren de koers van HVC hebben bepaald. Ook voor 2026 zijn dit de aandachtspunten, waarbij ook de aandeelhoudende gemeente betrokken worden. Dit loopt soms via de VVI, al is de beleidsinmenging van de VVI binnen de gemeente zeer beperkt. Gemeenten hebben een eigen autonomie als het gaat om het vaststellen van beleid. Tussen deelnemende gemeente is wel overleg over beleidsvraagstukken, echter is er geen gezamenlijke lijn in aanpak.  

Steeds vaker komen energievraagstukken van geothermie en warmtenetten op de agenda van de VVI. Aangezien binnen de tekst van de GR hier geen gezamenlijk doel voor is opgenomen, is de sturingen vanuit de VVI beperkt en is het aan de individuele gemeente om samen met HVC hier mee aan de slag te gaan (energietransitie).

Een andere ontwikkeling die van invloed is op het tarief van het verwerken van restafval is de aanwezigheid van lachgascilinders. Al enige jaren, na het strafbaar stellen van het gebruik van lachgas en het stoppen met statiegeld op de lachgascilinders, neemt het aantal lachgascilinders in het restafval toe. Dit zorgt voor overlast (explosies) en hogere kosten bij het verbranden van het restafval. HVC is samen met gemeenten bezig om op verschillende manieren te voorkomen dat de cilinders in de verbranding belanden.