Bestuurlijke inleiding

De begroting zoals deze nu voorligt is de eerste stap om te komen tot een begroting die volledig uitgaat van de financiële uitgangspunten zoals wij die in het coalitieakkoord hebben vastgelegd. Op dit moment zijn we nog niet zover. We zijn wel op weg om te komen tot een financieel stabielere basis. Dat betekent dat we vaste uitgaven betalen met vaste inkomsten en streven naar een positief begrotingssaldo. We nemen verwachte groei-inkomsten mee als de bijbehorende kosten ook worden meegenomen. Besluiten met financiële gevolgen nemen we alleen als er een duidelijk dekkingsvoorstel ligt en we inzicht hebben in de effecten voor de komende jaren. Ook investeringen die pas na 2030 financiële gevolgen hebben, wegen we zorgvuldig af.
De gemeente Dijk en Waard wil een structureel sluitende begroting presenteren met positief oordeel van de provincie. De noodzakelijke keuzes voor bestaand beleid en de keuzes die in de kadernota zijn gemaakt zijn verwerkt in deze begroting. De nog te maken keuzes die volgen vanuit het collegeprogramma worden verwerkt in een begrotingswijziging begin 2027.
Tevens zijn de geraamde uitgaven ten laste van reserves en de bijbehorende onttrekkingen nu in de begroting opgenomen. In voorgaande jaren deden we dit pas in het lopende jaar. Hierdoor ontstaat een vollediger beeld van de totale geplande uitgaven.
De ontwikkeling van het meerjarenperspectief is in de volgende tabel weergegeven. Voor de jaren 2027 tot en met 2030 is er sprake van een begrotingstekort. Het structurele begrotingssaldo voor 2027 wordt op de volgende pagina toegelicht.

Onderstaande tabel geeft op hoofdlijnen de aanpassingen die gedaan zijn in het begrotingsproces 2027. Hierin zijn nog geen financiële voorstellen opgenomen voor uitvoering van het collegeprogramma. Deze voorstellen worden later integraal voorgelegd aan de raad gelijktijdig met een passend dekkingsvoorstel. In de programma’s staat per thema een verdere toelichting op de kostenontwikkeling.

Verhoging algemene uitkering en afboeking stelpost groeigelden:

Verhoging van de algemene uitkering op basis van de meicirculaire 2026. In de meerjarenraming zoals deze vorig jaar is opgesteld, was rekening gehouden met de groei van de gemeente. Hiervoor is de post groeigelden opgenomen. Voor het deel van de gerealiseerde groei is deze nu afgeboekt.

Indexeringen:

De OZB is uitsluitend geïndexeerd, buiten deze indexering is geen verhoging opgenomen. De overige indexeringen zijn opgenomen in lijn met de kadernota. Dit betekent dat waar nodig de posten worden geïndexeerd op basis van de CPI van maart 2026 (2,7%), verder zijn de indexaties toegepast conform de in de FUGR opgenomen afspraken, of contractuele afspraken met derden.
De huidige cao voor de gemeente loopt tot 1 april 2027. Er is nog geen nieuwe cao afgesproken. In de begroting 2027 zijn de loonkosten geïndexeerd met de CPI van maart 2026, zoals afgesproken in de kadernota.

Overige begrotingsmutaties:

In de post overige begrotingsmutaties zitten naast autonome ontwikkelingen, ook gevolgen die voortvloeien uit bestaand beleid of (te nemen) raadsbesluiten. Hierin staan ondermeer het welzijnsprogramma, effecten nieuwe inkoop Wmo, de omgevingsdienst NHN, strategische omgevingsvisie, veiligheidsopgave en Geestmerambacht. In ieder programma staat een uitgebreidere toelichting op de financiële ontwikkeling onder het kopje: Wat mag het kosten?

Dekking vanuit de algemene reserve

In het Bestuurlijk Overleg Financiële Verhoudingen (BOFv) van 21 november 2023 hebben de VNG, IPO en UVW nieuwe afspraken over hun financiën gemaakt met de ministeries van Financiën en Binnenlandse Zaken. Dijk en Waard geeft invulling aan deze regeling door in het begrotingsjaar 2027 € 1.183.000 te onttrekken aan de algemene reserve en op te nemen als structurele dekking.